Παραπληροφόρηση, Συνωμοσιολογία και Πολιτική Επικοινωνία στην εποχή της «αλγο-ρυθμικής» κυριαρχίας: οντολογικοί αναστοχασμοί

Η σχέση παραπληροφόρησης, συνωμοσιολογίας και πολιτικής επικοινωνίας στην εποχή της αλγορυθμικής πρωταρχίας/κυριαρχίας, όπου οι ψηφιακές πλατφόρμες αναδιαμορφώνουν ριζικά την παραγωγή αλήθειας, την πολιτική εμπειρία και τη δημόσια σφαίρα έχει, καταστεί κομβική. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται η διαρκής συλλογή δεδομένων, η εμπορευματοποίηση της προσοχής και η «αλγο-ρυθμική» διαχείριση του συναισθήματος μέσα από τις αυτοποιητικές λογικές της Τεχνητής Νοημοσύνης και της αναβίωσης του διπόλου Τεχνοενθουσιασμός Vs Νεολουδιτισμός. Η (ψευδ)αίσθηση μιας καινοφανούς, κατακλυσμικών διαστάσεων, εποχής δημιουργεί χώρο για νέες μορφές επιβολής της εξουσίας και κάνει ακόμη περισσότερο εύφορο το έδαφος για την κανονικοποίηση της εμφάνειας και της εντατικοποίησης του κοινωνικού ελέγχου. Σε αυτό το πλαίσιο η συνωμοσιολογία προσεγγίζεται όχι μόνο ως πολιτικό σύμπτωμα αλλά ως μορφή ψηφιακού ναρκισσισμού, όπου η ανάγκη αποκάλυψης και συμβολικής υπεροχής ενισχύεται από τις λογικές ορατότητας των μέσων (αντι)κοινωνικής δικτύωσης. Παράλληλα, θα πρέπει να φωτιστεί επαρκώς και η πολιτική οικονομία παραδοσιακών και νέων μέσων, η κρίση εμπιστοσύνης στους θεσμούς ενημέρωσης και η «προσωρινότητα/κρισιακότητα» ως μόνιμη συνθήκη διακυβέρνησης. Σε αυτό το πλαίσιο η ψηφιακότητα δεν προσεγγίζεται απλώς ως τεχνολογικό/τεχνοκεντρικό περιβάλλον, αλλά νέο οντολογικό πλαίσιο συγκρότησης μιας μετανθρώπινης κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας.

Ο Θωμάς Σιώμος είναι Επίκουρος Καθηγητής Πολιτικής Επικοινωνίας στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών και Δημόσιας Διοίκησης του Εθνικού και Καποδιαστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Διαθέτει περισσότερα από 35 χρόνια επαγγελματικής εμπειρίας στη δημοσιογραφία, σε ένα ευρύ φάσμα μέσων ενημέρωσης, όπως εφημερίδες, ραδιόφωνο, τηλεόραση, περιοδικά και ενημερωτικές διαδικτυακές πύλες, συνδυάζοντας παράλληλα εκτεταμένη ακαδημαϊκή εξειδίκευση στον πολιτικό λόγο και την επικοινωνία. Έλαβε το διδακτορικό του από το Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και η ερευνητική του δραστηριότητα επικεντρώνεται στην Πολιτική Επικοινωνία, τις Νέες Τεχνολογίες, τη Λογοθεωρητική Ανάλυση, τη Μεσοποίηση (Mediatization), τη Μεταδημοκρατία, τον Λαϊκισμό και την Πολιτική Κοινωνιολογία των Συναισθημάτων. Έχει δημοσιεύσει μεταξύ άλλων τη μονογραφία «Το Νόημα της Κρίσης: Πολιτική Επικοινωνία, Δημοκρατία και Λαϊκισμός», καθώς και άρθρα σε κορυφαία επιστημονικά περιοδικά.